Sterilisatie bij de teef

 

Bij de komst van een pup denken je meestal niet meteen aan geboortebeperking. Bedenk echter dan een teefje al vanaf zes maanden hormonale activiteit kan vertonen. De eerste loopsheid is daarvan het meest opmerkelijke symptoom, maar dit kan ook pas optreden als ze 14-16 maanden oud is. Vooral bij de kleinere rassen treedt de eerste loopsheid in het algemeen wat vroeger op.

Al je later (misschien) een nestje wilt dan hoef je niks te doen, ook geen injecties om loopsheid uit te stellen mogen gebruikt worden, om geen problemen in baarmoeder of eierstokken op te wekken. Wil je zeker geen nest lees dan hieronder alles over de mogelijkheden.

 

Wat zijn mijn keuzes?

  • Je laat de hond gewoon loops worden en voorkomt de dekking. De hond zal dan gemiddeld 2 x per jaar loops worden, en dat duurt ongeveer 3-4 weken. In die periode is de teef uitermate aantrekkelijk voor reuen en is uitlaten niet zo gemakkelijk. Daarnaast treedt er bij 25% van de honden een periode van schijnzwangerschap op ongeveer 6-8 weken na de loopsheid. Deze schijnzwangerschap kan ongeveer 1 a 2 maanden duren indien onbehandeld. Dit gaat gepaard met gezwollen melkklieren en gedragsverandering, de hond denkt soms echt drachtig te zijn. Het is geen ernstige aandoening, maar kan wel heel vervelend zijn voor hond en baas.
  • Je laat de hond elk half jaar een injectie geven om de loopsheid te voorkomen. Deze methode raden wij af omdat er sterke bezwaren aan kleven. Niet onmiddellijk, maar vooral na langere tijd neemt de kans op baarmoederontsteking, suikerziekte en melkklierkanker zeer sterk toe, tot ongeveer 30%! Dit zijn niet alleen ernstige ziektes, maar ook is het dan noodzakelijk om de hond alsnog te steriliseren.
  • Je laat de hond operatief ‘steriliseren’, waardoor loopsheid, en dus schijnzwangerschap, niet meer zal optreden. Als deze ingreep vroeg in het leven wordt gedaan is de kans dat de teef op latere leeftijd te maken krijgt met baarmoederontsteking, suikerziekte of melkklierkanker vrijwel nihil. Hoe langer er wordt gewacht met sterilisatie, dus hoe vaker de hond wel loops is geworden, hoe meer deze kans zal toenemen. Ons advies is om de teef 1 x loops te laten worden en haar 3 maanden na de loopsheid te laten steriliseren. Op dit moment van de cyclus zijn de geslachtshormonen zo laag mogelijk en is er geen risico op hormonale veranderingen (ontstaan van schijndracht). Een ander voordeel is dat de eierstokken en baarmoeder dan het minst doorbloed zijn.
    Medisch gezien is het niet juist om van sterilisatie te spreken. Met sterilisatie bedoelen we een operatie waarbij het dier (of de mens) onvruchtbaar gemaakt wordt door de eileider af te binden of door te knippen. De rest, baarmoeder en eierstokken zelf, worden ongemoeid gelaten. Bij honden is het zeer ongebruikelijk om dit te doen, omdat de dieren weliswaar geen jongen meer kunnen krijgen, maar nog steeds loops (en eventueel ook schijnzwanger) blijven worden. Eigenlijk is dus iedere gesteriliseerde teef een gecastreerde teef, immers eierstokken en soms ook baarmoeder zijn geheel verwijderd.

Techniek  van sterilisatie

Voor de operatie moet de teef vasten. De reden hiervoor is dat sommige dieren kunnen braken van de narcose. Als er voedsel opgebraakt wordt en dit schiet de luchtpijp in dan kan er een longontsteking ontstaan.

De hond wordt vervolgens verdoofd, op haar rug gelegd en de buik wordt geschoren en gewassen. Hierna wordt een sneetje in de buikwand gemaakt en baarmoeder en eierstokken worden opgezocht. Dan zijn er twee manieren om de hond te steriliseren. Sommige dierenartsen verwijderen zowel de eierstokken als de baarmoeder, anderen (wij ook) verwijderen uitsluitend de eierstokken, mits de baarmoeder geen afwijkingen vertoont. Voordeel van de laatste methode is dat de wond beduidend kleiner is en ook in de buik minder beschadigd wordt. De gebruikte hechtingen zijn allemaal van oplosbaar materiaal, en de huidwond wordt onderhuids gesloten. Het dus daardoor niet nodig om hechtingen te verwijderen.

Tijdens de operatie krijgt de hond al een pijnstiller toegediend, en ook voor de eerste 1 of 2 dagen volgend op de operatie krijgt u pijnstillers mee om in te geven. Het gebruik hiervan verbetert het genezingsproces, en uw hond heeft beduidend minder last van de ingreep.

Laparoscopische sterilisatie (ofwel door middel van een kijkoperatie)

Sinds november 2014 is het bij ons ook mogelijk om uw teef laparoscopisch te steriliseren. Het verwijderen van de eierstokken door middel van een kijkoperatie. Met deze techniek wordt er een naald ingebracht en wordt de buik opgeblazen (met CO2). Vervolgens worden er 2 gaatjes in de buik gemaakt. Via het ene gaatje wordt de camera ingebracht en via het andere gaatje worden de instrumenten ingebracht. Zo kunnen we op een beeldscherm de buik van binnen zien.

De baarmoeder en de eierstokken worden in beeld gebracht en beoordeeld. De bloedvaten naar de eierstokken worden dicht gebrand en via het achterste gaatje worden de eierstokken verwijderd. De buik wordt gecontroleerd op bloedingen en dan wordt het gas uit de buik gelaten. Na het plaatsen van de hechtingen wordt de hond van de beademing gehaald. Dan mag ze rustig wakker worden en uitslapen in de opname.

Voordelen van deze methode:

  • Slechts 2 kleine gaatjes, dit betekent minder beschadiging en kneuzing van het weefsel, snelle genezing, minder pijn en minder littekenweefsel.
  • Goed overzicht tijdens de operatie, omdat de buik opgeblazen wordt en omdat het beeld uitvergroot wordt op het scherm. Dit bevordert de veiligheid en de organen in de buik goed bekeken kunnen worden.
  • Minder kans op bloedingen tijdens of na de operatie. De eierstokken worden niet afgebonden met een hechting maar dicht gebrand. Hechtingen kunnen loslaten of afglijden.
  • Minder kans op complicaties zoals infecties of buikbreuk, omdat de buik niet opengesneden wordt.
  • Er wordt niet getrokken aan de ophangbanden van de eierstokken (dit is erg pijnlijk en gebeurt bij een normale sterilisatie wel).

Nadelen

  • Er is geavanceerde apparatuur nodig, waardoor de operatie duurder is.
  • Bied geen voordelen voor katten en kleine honden (< 5 kg)

Na de operatie
De hond moet na de operatie in de kliniek blijven tot zij goed uit de narcose is ontwaakt, in deze tijd controleren we de hond regelmatig (ook door middel van een camera, zodat de assistente bij de balie continu zicht heeft op de dieren in de recovery). Thuis moet je goed opletten op de volgende zaken:

  • Wond infecties kunnen optreden en worden meestal veroorzaakt doordat de hond aan de hechtingen of de wond heeft zitten likken.
  • Controleer het gewicht van je hond. Een gesteriliseerde teef loopt wat meer risico om te zwaar te worden. Het is daarom raadzaam om na de sterilisatie iets minder te eten te geven en de eerste maanden het gewicht van uw hond goed in de gaten te houden.
  • Bij een zeer kleine groep (1-3 % van de gesteriliseerde teven) zie je na kortere of langere termijn incontinentie optreden. Dit wil zeggen dat de teef af en toe druppeltjes urine verliest door het gemis van bepaalde hormonen. Hierdoor neemt de functie van de sluitspier van de blaas wat af. We zien het vooral bij honden boven de 35 kg en bij honden met een gecoupeerde staart. Het is gelukkig goed te behandelen met medicijnen.

Gedrag
Een veel gehoorde vraag is of het gedrag van de hond verandert door sterilisatie. Het antwoord is simpel: een gesteriliseerde hond gedraagt zich net zo als een niet gesteriliseerde hond tussen de loopsheden in.

Leeftijd
Het is een fabeltje dat het beter zou zijn dat teven eerst een nestje krijgen voor ze te steriliseren. Het grote voordeel van de sterilisatie op jonge leeftijd, afgezien van het gemak (geen loopsheid meer), is dat de levensverwachting van gesteriliseerde honden 2 jaar langer is dan van niet-gesteriliseerde honden. Dit komt doordat de jong gesteriliseerde honden niet met de hierboven genoemde ziektes te maken krijgen.