Gasbuik (Tymphanie)

Gasbuik heet officieel Tympanie en is de medische term voor trommelzucht, opgeblazenheid of overmatig gas in het maagdarmstelsel. Je herkent dit meestal door een opgeblazen buik, sloomheid en/of verminderde eetlust. Gasbuik is een veel voorkomende aandoening bij konijnen. Het kan ontstaan bij alle situaties en aandoeningen die een verandering in het maagdarmstelsel veroorzaken. Het is heel pijnlijk en kan een fatale afloop hebben. Daarom is het is belangrijk dat er snel ingegrepen wordt. Denkt u dat uw konijn last heeft van een gasbuik, neem dan direct contact met ons op. Een konijn met Tympanie of een konijn dat niet eet is een spoedgeval!

 

gasbuik tympanie konijn

Oorzaken van tympanie

  • Te weinig hooi: hooi is belangrijk voor de darmbeweging (motiliteit), de darmflora en de vorming van blindedarmkeutels. Daarnaast is hooi belangrijk voor de afslijting van tanden en kiezen.
  • Te veel koolhydraten in de voeding: koolhydraten zitten vooral in de gekleurde stukjes is gemengd konijnenvoer, in yoghurtsnoepjes en andere snoepjes uit de dierenwinkel. Door een overmaat aan koolhydraten verandert de samenstelling van de darmflora. De verkeerde bacteriën gaan overheersen en er ontstaat diarree.
  • Verminderde eetlust.
  • Gebitsproblemen: dit kunnen aangeboren afwijkingen zijn of wederom een gevolg zijn van een verkeerde voeding link naar gebitsproblemen
  • Verminderde darmbeweging (motiliteit): dit leidt tot verminderde darmpassage. Er kan een verstopping en een gasbuik ontstaan. De medische term voor een verminderde darmbeweging en darmpassage is ileus.
  • Darmverstopping, obstructie. Een grote haarbal of een stuk opgegeten tapijt kan een verstopping in de darm veroorzaken, omdat een konijn niet kan braken leidt dit tot acute maagdarmproblemen.
  • Verkeerde antibiotica: verstoren de darmflora.
  • Andere medicijnen die de darmfunctie kunnen beïnvloeden, zoals bepaalde narcosemiddelen.
  • Onderliggende ziekten: deze kunnen leiden tot een verminderde eetlust of een verminderde darmfunctie. Soms kan er een verstoring van de zouthuishouding in het lichaam ontstaan (kalium, natrium, calcium, magnesium), waardoor de darmbeweging minder wordt.
  • Gezwellen (tumoren) van het maagdarmstelsel of gezwellen in de buik die op het maagdarmstelsel drukken.
  • Gifstoffen.
  • Pijn en stress (bijvoorbeeld door de dood van een hokgenoot): veroorzaken een verminderde eetlust en veroorzaken een verminderde darmmotiliteit.
  • Clostridium bacterie: dit is een bacterie die in kleine aantallen normaal voorkomt in de blinde darm. Bij verstoring van het evenwicht in de darmen kan deze bacterie sterk gaan vermenigvuldigen. De bacterie produceert ook een giftstof (toxine). Hierdoor kunnen darmproblemen acuut verergeren en treedt vaak snelle sterfte op.
  • Saccharomyces: dit is een gist die in kleine aantallen voorkomt in de darm van een konijn. Bij verstoring van het evenwicht in de darmen kan deze gist sterk gaan vermeerderen. Hierdoor kan de tympanie verergeren.

Symptomen

Bij Tympanie (gasbuik) en ileus (verstopping of verminderde darmpassage) gaan de maag en darmen uitzetten. Deze uitrekking is zeer pijnlijk. Het konijn stopt met eten, is sloom, gaat soms op zijn zij liggen, kortom het is erg ziek! Symptomen die op kunnen treden:

  • Sloomheid
  • Verminderde eetlust
  • Opgezette en pijnlijke buik
  • Kleine en weinig of geen keutels of soms diarree (eventueel met slijm)
  • Tekenen van pijn: tandenknarsen of zelfs gillen
  • Shock en sterfte

Diagnose
Door te kloppen op de buik (percussie) kunnen we ter hoogte van het gas in de maag en darmen een ping geluid horen. Alsof je tegen een ballon tikt. Als het niet te pijnlijk is kunnen we de buik van het konijn doorvoelen (palperen) en voelen waar gas zit en of er een darmverstopping is. Met röntgenfoto’s kunnen we het spijsverteringsstelsel in beeld brengen en zien waar de lucht en verstopping zich bevindt en hoe ernstig het is.
Als we weten dat een konijn Tympanie heeft, zullen we naar een onderliggende oorzaak op zoek gaan. Het is echter belangrijk om direct met de behandeling te starten.

Behandeling

Een konijn met tympanie is een spoedgeval. We moeten zo snel mogelijk starten met de behandeling, ook al weten we de onderliggende oorzaak vaak nog niet. We zullen in de meeste gevallen adviseren om het dier op te nemen. We beschikken over een opname waar intensieve zorg mogelijk is.

De behandeling kan bestaan uit:

  • Vocht infuus: dit is belangrijk om uitdroging en shock te behandelen.
  • Pijnstilling: goede pijnstilling is erg belangrijk: een gasbuik is zeer pijnlijk en door pijn kan een konijn stoppen met eten en kunnen de darmen stil komen te liggen waardoor de situatie erger en erger wordt.
  • Medicatie om de darmbeweging te stimuleren zoals: cisapride, metoclopramide en ranitidine.
  • Warme comfortabele omgeving met zo min mogelijk stress.
  • Dwangvoeren met vezelrijke voeding als konijn niet zelf eet: dit moet meerdere keren op een dag gebeuren en met veel geduld, zodat het konijn kan slikken en niet te veel stress ondervindt.
  • Masseren van de buik, eventueel gecombineerd met laxeermiddelen (paraffine olie).
  • Antibiotica (enrofloxacine, trimetoprim/sulfonamides of metronidazole), medicijnen die lokaal in de darmen het gas verminderen (simethicon of dimethicon) en vitamines.
  • Een uitgezette maag kan gesondeerd worden om de druk te verlichten (onder gasnarcose).
  • Operatie: in het geval van een volledige obstructie van de darm kan tot een operatie besloten worden. Dit is echter een zeer risicovolle ingreep.

Voorkomen

Hoe kan ik een darmverstopping of gasbuik voorkomen?

  • Hooi: zorg dat u konijn altijd voldoende vers hooi heeft.
  • Geef niet teveel krachtvoer, maximaal 20g per kg lichaamsgewicht per dag. Geef geen gemengd konijnenvoer, maar brokken met allemaal dezelfde samenstelling zodat uw konijn niet selectief kan gaan eten. Bijvoorbeeld Science Selective® brokken.
  • Voorkom stress en pijn.
  • Zorg voor voldoende lichaamsbeweging en voorkom overgewicht.
  • Laat gebitsproblemen tijdig behandelen.