Chronisch nierfalen

We spreken van nierfalen als het creatininegehalte in het bloed verhoogd is door een nierziekte of ander nierprobleem, zoals nierstenen.

Als het creatinine verhoogd is, werken de nieren nog voor minder dan 25%.

Het creatininegehalte kan verhoogd zijn door

  • Uitdroging
  • Een lage bloeddruk
  • Nierfalen
  • Een lekke blaas
  • Een afgesloten plasbuis

Niet elk dier met een verhoogd creatininegehalte heeft dus nierfalen!

Nierfalen kan acuut of chronisch, of gedecompenseerd chronisch zijn.

Acuut nierfalen 

De nierfunctie is bij acuut nierfalen in korte tijd snel afgenomen.
Soms plassen dieren met acuut nierfalen meer dan normaal, soms is de urineproductie juist volledig gestopt.

In het beste geval kan een dier volledig genezen van acuut nierfalen.

Chronisch nierfalen 

De nierfunctie is, bij chronisch nierfalen, al langere tijd slecht.

Elke chronische nierziekte veroorzaakt littekenweefsel in de nieren. Dit littekenweefsel trekt samen. Deze kleine knobbelige nier noemen we een schrompelnier.

Omdat er sprake is van littekenweefsel, is genezing niet meer mogelijk. Wel kunnen we het welzijn van je hond of kat verbeteren en het natuurlijk proces, dat leidt tot de achteruitgang van de nierfunctie, remmen.

Gedecompenseerd chronisch nierfalen

We spreken van gedecompenseerd chronisch nierfalen als er al sprake was van nierfalen, maar de nierfunctie plots sterk verslechterd is.

Mogelijk kunnen we de klok met een goede behandeling enkele dagen terugdraaien en knapt je huisdier weer op.

Symptomen nierfalen
  • Slechte eetlust
  • Gewichtsverlies
  • Meer drinken dan normaal
  • Meer plassen
  • Braken en/of diarree
  • Slechte adem
  • Minder actief
  • Uitdroging
Oorzaak nierfalen

Als de nieren beschadigd zijn, hoeft het creatininegehalte nog niet altijd verhoogd te zijn. Er kan dan al wel sprake zijn van een nierziekte, maar nog niet van nierfalen .

Door een vroege en gerichte behandeling van een nierziekte, kan nierfalen worden voorkomen of uitgesteld.

– Ziekten in de nieren

  • Nierbekkenontsteking
  • Nierstenen
  • Maligne lymfoom (lymfklierkanker)
  • Andere tumoren
  • Erfelijke aandoeningen (bijvoorbeeld polycystic kidney disease, PKD)

– Ziekten buiten de nieren

  • Chronische ontstekingen (gebit, huid, baarmoeder, prostaat),
  • Buitenlandse parasieten
  • Immuunziekten
  • Tumoren
  • Alvleesklierontsteking
  • Hormoonziekten (o.a. suikerziekte)
  • Hoge bloeddruk
  • Afsluiting van de plasbuis door blaasstenen of blaasgruis

In sommige gevallen is de oorzaak van het nierfalen niet meer te achterhalen.

Diagnostiek

Urine- en bloedonderzoek, echo
De minimale diagnostiek bij nierfalen bestaat uit een volledig bloed- en urine onderzoek en een echo van de buik. Bij het bloedonderzoek worden ureum, creatinine en fosfaat gemeten. Helaas stijgen deze waarden vaak pas als de schade al vrij groot is (75% schade). Als de creatinine normaal is, maar het dier toch wordt verdacht van een nierprobleem, is het nog mogelijk om het SDMA te meten. Dit is een nierwaarde die al stijgt als 40% van de nieren het niet meer doet. Deze waarde kan helaas niet op de praktijk worden bepaald, maar moet worden opgestuurd naar een laboratorium.

Reisziekten
Als je dier in de afgelopen 10 jaar in het buitenland geweest is, is verder onderzoek op bepaalde parasieten soms zinvol.

Weefselmonsters (biopten)
Bij een verdenking op een tumor in de nieren, is het mogelijk om onder echobegeleiding met een dunne naald biopten te nemen.

Grotere nierbiopten worden niet vaak uitgevoerd en zijn het meest zinvol bij:
– Vroege stadia van een nierziekte
– Nierfalen dat nog niet zo lang aanwezig is
– Eiwitverlies via de urine.

Als het nodig is om biopten van de nieren te nemen is het ook mogelijk dat we je doorsturen naar een specialist.

Behandeling van nierziekte / nierfalen 
  • We behandelen de oorzaak, indien mogelijk.
  • Het is belangrijk dat de patiënt, te allen tijden, onbeperkt kan drinken.
  • We stoppen, indien mogelijk, de behandeling met medicijnen die de nieren kunnen beschadigen. Veel gebruikte medicijnen die in sommige gevallen schadelijk kunnen zijn voor de nieren zijn pijnstillers en ACE remmers (als Fortekor®) en ARB (als Semintra®). Ook bepaalde antibiotica (als gentamycine) kunnen de nieren beschadigen.
  • We vermijden, indien mogelijk, bloeddrukschommelingen. (Sommige soorten anesthesie middelen kunnen bloeddrukschommelingen veroorzaken.)
  • We behandelen andere aandoeningen zo goed mogelijk (tandsteen, huidaandoeningen, suikerziekte, etc.).
  • We meten de bloeddruk en behandelen deze als die afwijkend is.
  • We meten de eiwit/creatinine ratio in de urine en behandelen deze als die afwijkend is. Bij sommige nierziektes, met veel eiwitverlies in de urine, schrijven we dan toch Fortekor® of Semintra® voor.
  • We starten een nierdieet.

Poliklinisch of opname en infuus

Zolang een dier voldoende drinkt en eet, is een opname meestal niet nodig en is een behandeling thuis vaak voldoende.

De prognose van nierfalen 
  • Bij nierziekte, nog zonder nierfalen
    Is volledige genezing soms mogelijk, maar dat is wel afhankelijk van de soort ziekte. Bij erfelijke aandoeningen is genezing vaak niet mogelijk, maar staat de behandeling in het teken van het verbeteren van het welzijn van de patiënt en het remmen van de progressie van de ziekte.
  • Acuut nierfalen
    In het beste geval kan je hond/kat volledig genezen. In het slechtste geval kan je dier overlijden. Veel dieren genezen deels en hebben na herstel een slechtere nierfunctie.
  • Chronisch nierfalen
    De kans dat je hond/kat geneest is vrijwel nihil. Het belangrijkste doel van een behandeling is dat je dier zich lekkerder voelt. Als dit lukt, richt de behandeling zich op functiebehoud van de nieren: we willen dat uw dier zich zo lang mogelijk goed voelt.
  • Gedecompenseerd chronisch nierfalen 
    Er is sprake van een acute verslechtering van chronisch nierfalen. Hiervoor geldt hetzelfde als bij acuut nierfalen. Volledig herstel zal echter niet optreden.
Eettips

Een beetje slagroom, boter of bouillon kunnen het nierdieet smakelijker maken als een dier weigert het te eten.